Հունիսի 4-ի նիստում կառավարությունը երկու որոշում է ընդունել, որոնք ուղղված են արտահանման խթանմանը։ Առաջին որոշումը նախատեսում է որոշակի փոխհատուցում տրամադրել հունիսին Հայաստանից արտահանվող ջերմատնային արտադրության թարմ պտուղ-բանջարեղեն և ծաղիկներ արտահանող տնտեսավարողներին։ Երկրորդ որոշումը կապված է դեպի Եվրոպական Միություն, Միացյալ Թագավորություն և Կանադա արտահանվող հայկական արտադրության ապրանքների մաքսատուրքերի հետ։
Թեև այս նախաձեռնությունները տեսողականորեն դրական են, դրանց իրական արդյունավետությունը, իմ կարծիքով, կարող է լինել շատ սահմանափակ։ Իմ մտահոգությունը կայանում է այն հանգամանքի շուրջ, որ արտահանման գործընթացը բարդ է, իսկ փոխհատուցումը, հավանաբար, կտրամադրվի այն պահին, երբ արտահանվող ապրանքը, հատկապես ելակը, լոլիկը, պղպեղը և ծաղիկները, արդեն կփչան։
Այս արագ փչացող ապրանքների համար արագ փոխհատուցումը պարզապես անիրական է։ Բացի այդ, ԵՄ շուկան ձևավորված չէ մեր արտադրողների համար։ Մենք դեռևս չունենք անհրաժեշտ լոգիստիկ կապերն ու պայմանավորվածությունները։ Գործարար կապերի հաստատումը ժամանակ է պահանջում, և մինչև այդ կատարվի, մեր արտադրությունը կորցնի իր արժեքը։
Մաքսատուրքերի հարցը, թեև կարևոր է, միայն մեկ խոչընդոտ է։ ԵՄ շուկայում մեր ապրանքների համար գոյություն ունեն նաև լոգիստիկ ծախսերի, բյուրոկրատիայի և արտադրության ստանդարտացման երկարատև գործընթացների խնդիրներ։ Նույնիսկ եթե մաքսատուրքը հանվի, մեր լոլիկը կարող է չհամապատասխանել ԵՄ պահանջներին, իսկ տրանսպորտային ծախսերը կարող են այնքան մեծ լինել, որ ապրանքի ինքնարժեքը կավելանա, դարձնելով այն շուկայում անմրցունակ։
Հայկական ապրանքը ԵՄ չի արտահանվում ոչ միայն մաքսատուրքերի պատճառով, այլև բազմաթիվ այլ խոչընդոտների համադրության պատճառով։
Վերջում, պետք է նշել, որ ընտրություններից օրեր առաջ ընդունված այս որոշումը, հավանաբար, ընտրություններից հետո կունենա շատ սահմանափակ կամ նույնիսկ ոչ մի կիրառություն, քանի որ իրավիճակը կարող է փոխվել։ Իրականում, հակառակ քաղաքական հայտարարությունների, որոնք խրախուսում են ԵՄ շուկա արտահանումները, գործող իշխանության օրոք Ռուսաստանի հետ կապը է՛լ ավելի է ամրապնդվել։ Արդյունքում, այս պահին ռուսական շուկայից հրաժարվելը մեզ համար ավելի ցավոտ կլինի, քան կարող էր լինել դեռևս 2018 թվականին։
